( 1 ) مسألهء 8 - غسل مسّ ميّت براى صحيح بودن روزه شرط نيست ، همچنانكه مسّ ميّت در بين روزه ضررى به روزه نمىرساند . ( 2 ) مسألهء 9 - كسى كه به خاطر نبودن آب يا غير آن از اسباب تيمّم ، نمىتواند غسل كند اگر چه آن سبب تنگى وقت باشد ، بايد براى روزه تيمّم كند بنابراين اگر تا صبح تيمّم نكند ، مانند كسى است كه غسل نكند ، ولى واجب نيست كه به حال تيمّم بيدار بماند تا با تيمّم داخل صبح شود ، اگر چه احتياط ( مستحب ) است . ( 3 ) مسألهء 10 - اگر بعد از اذان صبح كه بيدار مىشود ، محتلم باشد در صورتى كه بداند كه شب جنب شده ، اگر روزه او مضيّق باشد ، صحيح است ، مگر در قضاى ماه رمضان كه بنابر احتياط ( واجب ) بايد هم روزهء آن روز را و هم عوض ( قضاء ) آن را بگيرد ، اگر چه اكتفا به همان عوض تنها ، بعد از ماه رمضان آينده خالى از قوّت نيست ، و اگر روزه موسّع باشد و قضاى ماه رمضان باشد ، باطل است و اگر روزهء ( واجب ) غير قضاى ماه رمضان و يا روزهء مستحب باشد صحيح است ، اگر چه احتياط ( مستحب ) آن است كه اينها نيز به قضاى ماه رمضان ملحق شود ولى در صورتى كه وقت جنابت را نداند يا بداند كه در روز جنب شده ، روزه او باطل نيست ، بدون اينكه فرقى بين واجب موسّع و مضيّق و روزهء مستحبى باشد و واجب نيست كه فورا غسل كند . همچنانكه بر كسى كه بدون اختيار در بين روز جنب شود ، واجب نيست ، ( فورا غسل كند ) اگر چه احتياط ( مستحب ) است . ( 4 ) مسألهء 11 - كسى كه در شب ماه رمضان جنب شده ، اگر احتمال مىدهد كه بيدار شود ، مىتواند ، قبل از غسل كردن بخوابد ، حتّى بعد از آنكه يك بار يا دو بار بلكه بيشتر بيدار شده ( بازهم مىتواند بخوابد ) مخصوصا اگر به بيدار شدن عادت داشته باشد . بنابراين خوابيدنش حرام نيست ، اگر چه احتياط شديد ترك خواب دوم و بالاتر از آن است . و اگر با احتمال بيدار شدن ، خوابيد و تا طلوع سپيدهء صبح بيدار نشد ، اگر تصميم داشته كه بر فرض بيدار شدن هم غسل نكند يا در غسل كردن مردّد بوده و يا تصميمى در بارهء غسل نداشته است اگر چه ترديد يا نسيان يا غفلت هم نداشته ، در حكم كسى است كه عمدا بر جنابت باقى مانده كه بايد روزه را قضا كند و كفّاره هم بدهد - همانگونه كه خواهد آمد . ولى اگر تصميم داشته غسل كند هيچ چيزى براى او واجب نيست نه قضا و نه كفّاره . لكن براى كسى كه محتلم شده ، اگر بيدار شود و دوباره بخوابد و تا صبح بيدار نشود ، ترك احتياط سزاوار نيست ، به اين ترتيب كه آن روز را روزه بگيرد و قضا هم بكند ، اگر چه بنابر اقوا روزهء او صحيح است و اگر بيدار شد و بار دوّم خوابيد تا اينكه